Mendebaldeko Sahara Memoria Demokratikoaren arloko politika publikoetan sartzearen aldeko adierazpena
Saharar Preso eta Desagertuen Senideen Elkarteak (gaztelerazko AFAPREDESA) eta Sahararekin Elkarlanean diharduten Elkarteen Estatuko Koordinakundeak (CEAS-Sahara), Hegoa-ren babesarekin, manifestu bat sustatu dute Mendebaldeko Sahara memoria demokratikoaren politika publikoetan txertatzeko eskatzeko.
Azken urteotan, saharar elkarteek, entitate akademikoek eta antolakunde memorialistek behin eta berriz eskatu dute saharar biktimak memoria demokratikoaren politiketan sartzea. Eskari horiek areagotu egin dira 20/2022 Legea indarrean sartu eta Memoria Demokratikoaren Kontseiluak Egiaren Batzordearen sorrera aurreko 2026ko martxoaren 25ean iragarri ondoren.
Entitate sinatzaileek positiboki baloratzen dute batzorde horren sorrera, eta uste dute aukera historikoa dela frankismoan egindako giza eskubideen urraketei modu integralean heltzeko, testuinguru kolonialetan gertatutakoak barne.
Hala ere, salatzen dute legeak hutsune historiko nabarmen bat mantentzen duela, ez baitu berariaz jasotzen Espainiako kolonia zen garaian sahararren aurka gauzaturiko errepresioa eta 1975ean hasitako deskolonizazio-prozesu bukatugabea. Horregatik, hainbat eskaera egiten dizkiete Gobernuari eta Egiaren Batzordeari.
Zehazki, eskatzen dute Mendebaldeko Sahara lan-ildo espezifiko gisa sar dadila memoria demokratikoari buruzko politika publikoen barruan, honako hauen bidez:
-
saharar biktimei aitortza ofiziala egitea;
-
artxibo eta erregistro historikoetarako sarbidea ematea;
-
Espainiako administrazioan gertatutakoen ikerketa independentea egitea;
-
saharar kasua Memoria Demokratikorako Estatu Planean sartzea;
-
biktimek eta senitartekoek zuzenean parte hartzea egia-, justizia- eta erreparazio-prozesuetan.
Era berean, erakunde sinatzaileek eskatzen dute Egiaren Batzordeak bereziki iker ditzala Espainiako Estatuak lurraldearen deskolonizazio-prozesu bukatugabean izandako erantzukizunak.
Informazio gehiago:
Irudia: Alonso Gil. Memorias Nómadas: Dolor y resistencia en el Sahara Occidental (Hegoa, 2013).
Lotutako albisteak
